Quy định về điều khoản phạt vi phạm hợp đồng

Luật Thương mại cũ pháp luật, phạt vi phạm là một trong 7 loại chế tài giải quyết và xử lý vi phạm hợp đồng ; là việc bên bị vi phạm nhu yếu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thỏa thuận hợp tác, trừ các trường hợp miễn trách nhiệm so với hành vi vi phạm .

1.Thế nào là vi phạm hợp đồng ?

Vi phạm hợp đồng là gì ?
Vi phạm hợp đồng là hành vi không triển khai hoặc triển khai không đúng những nghĩa vụ và trách nhiệm phát sinh từ hợp đồng. Nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng là những nghĩa vụ và trách nhiệm đã được ghi nhận trong các điều khoản của hợp đồng hoặc được pháp lý kiểm soát và điều chỉnh hợp đồng đó lao lý .

2.Vi phạm hợp đồng thương mại là gì ?

Hành vi vi phạm hợp đồng là xử sự của các chủ thể hợp đồng không phù hợp với các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng. Biểu hiện cụ thể của hành vi vi phạm hợp đồng là không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các nghĩa vụ theo hợp đồng. Cần lưu ý, các bên không chỉ thực hiện các nghĩa vụ đã thỏa thuận trong hợp đồng mà còn phải thực hiện cả những nghĩa vụ theo quy định của pháp luật (nội dung thường lệ của hợp đồng). Vậy nên, khi xem xét một hành vi có là hành vi vi phạm hợp đồng hay không phải căn cứ vào các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng và cả quy định pháp luật có liên quan.

3. Các căn cứ phạt vi phạm hợp đồng theo quy định của pháp luật

Luật TM cũ pháp luật về phạt vi phạm như sau : “ Phạt vi phạm là việc bên bị vi phạm nhu yếu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thỏa thuận hợp tác ”. BLDS năm năm ngoái pháp luật “ Phạt vi phạm là sự thỏa thuận hợp tác giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm ”. Các pháp luật này cho thấy, điều kiện kèm theo vận dụng phạt vi phạm là : hợp đồng phải có hiệu lực thực thi hiện hành, có hành vi vi phạm hợp đồng, có thỏa thuận hợp tác vận dụng phạt vi phạm .
Hợp đồng phải có hiệu lực hiện hành : Đây là điều kiện kèm theo tiên phong và có tính quyết định hành động của yếu tố phạt vi phạm hợp đồng. Hợp đồng có hiệu lực hiện hành pháp lý mới làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm tương ứng, trực tiếp giữa các chủ thể giao kết hợp đồng, trong đó có phạt vi phạm hợp đồng. Do vậy, chế định phạt vi phạm hợp đồng chỉ xảy ra khi hợp đồng có hiệu lực hiện hành pháp lý .
Vụ việc thực tiễn đã vật chứng điều này : Ngày 22/09/2016, Công ty Cổ phần K Nước Ta ( sau đây gọi tắt là K ) và Công ty TNHH S ( sau đây gọi tắt là S ) có ký kết Hợp đồng kinh tế tài chính số KV / HD / 16/2209 về việc mua và bán sản phẩm & hàng hóa ( mua và bán mẫu sản phẩm thép ). Hợp đồng được thiết kế xây dựng trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận hợp tác ; nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp lý ; về hình thức, hợp đồng được lập bằng văn bản, được đại diện thay mặt có thẩm quyền của K Nước Ta và S cùng thực thi ký kết và đóng dấu đúng lao lý của pháp lý. Trong quy trình triển khai hợp đồng, K đã nhiều lần thực thi việc chuyển giao sản phẩm & hàng hóa, xuất hóa đơn Hóa Đơn đỏ VAT, kê khai thuế …, S cũng đã nhận hàng, nhận hóa đơn, xác nhận nợ công và giao dịch thanh toán một phần nợ công cho Công ty Cổ phần K Nước Ta. Trong quy trình thực thi hợp đồng, K luôn tuân thủ các pháp luật đã giao kết, S lại liên tục vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm thanh toán giao dịch theo các cam kết trong hợp đồng. Vì vậy, Công ty CP K Nước Ta khởi kiện nhu yếu Công ty TNHH S thanh toán giao dịch số tiền nợ gốc, tiền lãi chậm trả và số tiền phạt vi phạm hợp đồng .
Trên cơ sở biên bản xác nhận nợ công so với Hợp đồng kinh tế tài chính số KV / HD / 16/2209, tòa án nhân dân Q. Nam Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội đã nhận định và đánh giá : “ việc Công ty TNHH S không thanh toán giao dịch được tiền hàng cho Công ty CP K Nước Ta theo Hợp đồng đã ký kết nên nguyên đơn khởi kiện nhu yếu bị đơn thanh toán giao dịch số tiền gốc là 2.060.162.802 đồng là có địa thế căn cứ, cần được đồng ý ” .
Như vậy, tại bản án này, Tòa án đã xác lập trước khi xử lý yếu tố giao dịch thanh toán số tiền nợ gốc, tiền lãi chậm trả và số tiền phạt vi phạm hợp đồng, Tòa án phải xác lập hợp đồng ký kết giữa Công ty Cổ phần K Nước Ta và Công ty TNHH S phải có hiệu lực hiện hành pháp lý. Hợp đồng có hiệu lực thực thi hiện hành pháp lý mới làm phát sinh quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm giữa các bên. Nhận định của Tòa án tại bản án vừa nêu là thuyết phục .
Có hành vi vi phạm hợp đồng : Hành vi vi phạm hợp đồng là địa thế căn cứ pháp lý thiết yếu để vận dụng so với tổng thể các hình thức chế tài do vi phạm hợp đồng trong đó có phạt vi phạm hợp đồng. “ Hành vi vi phạm hợp đồng là hành vi “ không thực thi ”, “ thực thi không vừa đủ ” hoặc “ triển khai không đúng ” hợp đồng ” .
Việc xác lập được hành vi vi phạm hợp đồng là thiết yếu vì đó là địa thế căn cứ pháp lý không hề thiếu để vận dụng các hình thức chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại nói chung và chế tài buộc thực thi hợp đồng nói riêng. Nếu không có hành vi vi phạm hợp đồng thì tất yếu không hề vận dụng chế tài phạt vi phạm hợp đồng .
Có thỏa thuận hợp tác phạt vi phạm : Khác với các chế tài khác, chế tài phạt vi phạm hợp đồng chỉ hoàn toàn có thể được vận dụng nếu các bên có thỏa thuận hợp tác về phạt vi phạm trong hợp đồng. Và yếu tố đặt ra là thỏa thuận hợp tác phạt vi phạm này có nhất thiết phải “ Open ” trong hợp đồng hay không ? Tức là các chủ thể phải thỏa thuận hợp tác với nhau về điều khoản phạt vi phạm hợp đồng trong quy trình đàm phán, ký kết hợp đồng và có cần phải được ghi vào trong hợp đồng không ?
Theo lao lý tại Luật TM : “ Phạt vi phạm là việc bên bị vi phạm nhu yếu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thỏa thuận hợp tác ”, và với sự tân tiến của BLDS năm ngoái đã đưa “ nghĩa vụ và trách nhiệm do vi phạm hợp đồng ” [ 8 ] vào phần “ Nội dung của hợp đồng ” .

Từ đó, có thể thấy: Vì phạt vi phạm là một nội dung của hợp đồng nên các thỏa thuận nhất thiết phải được ghi cụ thể trong hợp đồng để làm cơ sở giải quyết cho các bên sau này; phạt vi phạm không còn là một vấn đề do pháp luật quy định mà là do các bên thỏa thuận trong nội dung của hợp đồng (pháp luật điều chỉnh). Tức là vấn đề phạt vi phạm không bắt buộc đối với tất cả hợp đồng dân sự, thương mại. Nếu các chủ thể có thỏa thuận phạt vi phạm thì Tòa án giải quyết và nếu không thỏa thuận thì Tòa án không giải quyết.

4. Điều khoản phạt vi phạm hợp đồng

Bộ luật Dân sự cũ trước đây lao lý phạt vi phạm là một trong những giải pháp bảo vệ thực thi nghĩa vụ và trách nhiệm dân sự. Tuy nhiên, giải pháp này đã bị loại ra khỏi các giải pháp bảo vệ trong hai Bộ luật Dân sự cũ và năm ngoái .
Hiện nay, phạt vi phạm được lao lý tại Luật Thương mại cũ và Bộ luật Dân sự năm năm ngoái. Phạt vi phạm được pháp luật trong mục “ thực thi hợp đồng ” của Bộ luật Dần sự năm năm ngoái ( giống như lao lý về cầm giữ gia tài trong hai Bộ luật Dân sự cũ trước kia ). Theo đó, phạt vi phạm là sự thỏa thuận hợp tác giữa các bên trong hợp đồng, trong đó bên vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm. Mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận hợp tác, trừ trường hợp luật hên quan có pháp luật khác .
Luật Thương mại cũ pháp luật, phạt vi phạm là một trong 7 loại chế tài giải quyết và xử lý vi phạm hợp đồng ; là việc bên bị vi phạm nhu yếu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thỏa thuận hợp tác, trừ các trường hợp miễn trách nhiệm so với hành vi vi phạm .
Cả hai Bộ luật Dân sự cũ và năm ngoái đều không khống chế mức phạt tối đa. Điều này là khác với lao lý mức phạt không quá 5 % của giá trị phần nghĩa vụ và trách nhiệm bị vi phạm trước kia của Bộ luật Dân sự cũ hay không quá 8 % giá trị phần nghĩa vụ và trách nhiệm bị vi phạm ( trừ trường hợp hiệu quả giám định sai ) theo lao lý của Luật Thương mại cũ .
Bộ luật Dân sự năm năm ngoái pháp luật, các bên hoàn toàn có thể thỏa thuận hợp tác về việc bên vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm chỉ phải chịu phạt vi phạm mà không phải bồi thường thiệt hại hoặc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại. Trường hợp các bên có thỏa thuận hợp tác về phạt vi phạm nhưng không thỏa thuận hợp tác về việc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thưòng thiệt hại thì bên vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm chỉ phải chịu phạt vi phạm. Điều này ngược với pháp luật về phạt hợp đồng là “ chế tài trong thương mại ”, Luật Thương mại cũ, trường hợp các bên không có thỏa thuận hợp tác phạt vi phạm thì bên bị vi phạm chỉ có quyền nhu yếu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp Luật Thương mại có lao lý khác. Trường hợp các bên có thỏa thuận hợp tác phạt vi phạm thì bên bị vi phạm có quyền vận dụng cả chế tài phạt vi phạm và buộc bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp Luật Thương mại có pháp luật khác .
Tuy hai Bộ luật Dân sự cũ và năm ngoái không còn lao lý phạt vi phạm là một giải pháp bảo vệ nghĩa vụ và trách nhiệm dân sự, nhưng thực chất đó vẫn là một giải pháp bảo vệ thực thi hợp đồng, một loại bảo vệ nghĩa vụ và trách nhiệm dân sự nói chung .
Có một yếu tố chưa rõ là, các hợp đồng bảo vệ như cầm đồ, thế chấp ngân hàng, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lãnh, tín chấp và bảo lưu quyền sở hữu, khi có vi phạm hợp đồng, thì có được phạt vi phạm hay không ? Nếu theo nguyên tắc chung thì việc này trọn vẹn hoàn toàn có thể vận dụng chế tài phạt vi phạm đôi với việc vi phạm các hợp đồng bảo vệ. Chẳng hạn, các bên hoàn toàn có thể thỏa thuận hợp tác, khi phát sinh nghĩa vụ và trách nhiệm, bên thế chấp ngân hàng có nghĩa vụ và trách nhiệm giao gia tài thế chấp ngân hàng cho bên nhận thế chấp ngân hàng giải quyết và xử lý, nếu không giao thì sẽ bị phạt 10 % giá trị gia tài thế chấp ngân hàng. Tuy nhiên, nếu coi giải pháp bảo vệ là một bộ phận của hợp đồng, là một chế tài để phòng ngừa vi phạm nghĩa vụ và trách nhiệm trong hợp đồng, thì việc phạt vi phạm về việc này lại có phần không hài hòa và hợp lý. Đây là một yếu tố cần phải có hướng dẫn hoặc dựa vào án lệ sau này .

5.Mối quan hệ giữa bồi thường và phạt vi phạm

Theo pháp luật của Luật TM cũ : “ Trường hợp các bên không có thỏa thuận hợp tác phạt vi phạm thì bên bị vi phạm chỉ có quyền nhu yếu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp Luật này có pháp luật khác ”. Từ đó cho thấy chế tài bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng kinh doanh thương mại, thương mại và chế tài phạt vi phạm là hai chế tài có ý nghĩa trọn vẹn khác nhau. Nếu như chế tài phạt vi phạm với tính năng đa phần là “ trừng phạt ”, răn đe, ngăn ngừa hành vi vi phạm, và chế tài phạt vi phạm chỉ hoàn toàn có thể được vận dụng trong trường hợp các bên đã có thỏa thuận hợp tác đơn cử trong hợp đồng thì chế tài bồi thường thiệt hại là nhằm mục đích Phục hồi, bù đắp, bồi hoàn quyền lợi vật chất bị thiệt hại cho bên bị vi phạm. Bồi thường thiệt hại được vận dụng khi có đủ các địa thế căn cứ pháp lý theo luật định như có hành vi vi phạm hợp đồng ; có thiệt hại thực tiễn ; hành vi vi phạm hợp đồng là nguyên nhản trực tiếp gây ra thiệt hại và có lỗi của bên vi phạm. Tuy nhiên, chế tài bồi thường thiệt hại và chế tài phạt vi phạm vẫn có một điểm chung đó là cả hai chế tài này đều nhằm mục đích mục tiêu thôi thúc các bên tham gia quan hệ hợp đồng phải có nghĩa vụ và trách nhiệm và thiện chí thực thi các cam kết đã thỏa thuận hợp tác .

Pháp luật Việt Nam ghi nhận có hai văn bản pháp luật có giá trị điều chỉnh quan hệ về chế tài phạt vi phạm là BLDS 2015 và Luật TM cũ.

Theo pháp luật của BLDS 2015 về mức phạt vi phạm được vận dụng cho các quan hệ dân sự thì mức phạt vi phạm do các bên tự thỏa thuận hợp tác. Tức là các bên có quyền tự do ý chí lựa chọn mức phạt vi phạm mà không hề bị khống chế bởi lao lý của pháp lý. “ Điều luật không pháp luật mức phạt vi phạm mà chỉ dựa trên sự thỏa thuận hợp tác của các bên, theo đó mức phạt vi phạm hoàn toàn có thể rất cao hoặc thấp, tùy thuộc vào sự thỏa thuận hợp tác của các bên trong hợp đồng ”. Quy định này xuất phát từ nguyên tắc tự do thỏa thuận hợp tác theo pháp luật của pháp luật dân sự .
Còn so với Luật TM cũ kiểm soát và điều chỉnh thì mức phạt vi phạm bị hạn chế ở mức không quá 8 %. Và kiểm soát và điều chỉnh các quan hệ thương mại đó là “ Hoạt động thương mại là hoạt động giải trí nhằm mục đích mục tiêu sinh lợi, gồm có mua và bán sản phẩm & hàng hóa, đáp ứng dịch vụ, góp vốn đầu tư, thực thi thương mại và các hoạt động giải trí nhằm mục đích mục tiêu sinh lợi khác ”. Những quan hệ này khi có tranh chấp xảy ra và có điều khoản về phạt vi phạm thì sẽ vận dụng mức phạt vi phạm tối đa là 8 % .

Có thể bạn quan tâm
Alternate Text Gọi ngay