Đầu tư cho giáo dục: Chính sách gắn liền với ngân sách

Vẫn còn khó khăn

Năm học 2021 – 2022, toàn tỉnh Bình Phước có 430 trường học, trong đó 388 trường công lập, 42 trường ngoài công lập, với trên 247 nghìn học viên. Về cơ sở vật chất, Bình Phước có gần 7.800 phòng học, hơn 1.000 phòng bộ môn, 800 phòng ship hàng học tập, 601 phòng công dụng. Để đầu tư cơ sở vật chất trường học, trang thiết bị ship hàng chương trình giáo dục mần nin thiếu nhi và đại trà phổ thông tiến trình 2021 – 2025 theo lộ trình thay đổi chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, tỉnh Bình Phước dự kiến đầu tư trên 5,1 nghìn tỷ đồng .Trong đó, vốn đầu tư công trung hạn của tỉnh trên 1,2 nghìn tỷ đồng ; vốn chương trình nông thôn mới 1,2 nghìn tỷ đồng ; vốn đầu tư tăng trưởng từ ngân sách tỉnh dự kiến liên tục tương hỗ khoảng chừng 200 tỷ đồng ; vốn đầu tư công trung hạn cấp huyện khoảng chừng gần 2,5 nghìn tỷ đồng ; số còn lại do ngân sách những địa phương tương hỗ .

Theo đánh giá của ngành chức năng tỉnh Bình Phước, cơ sở vật chất trường lớp tại các huyện khó khăn, biên giới được đầu tư, xây dựng từ lâu nên xuống cấp. Một số trường sau khi sáp nhập gặp khó khăn trong việc công nhận trường chuẩn quốc gia, thiếu quỹ đất. UBND tỉnh đề nghị các địa phương, đơn vị chủ động trong việc chăm lo, nâng cao chất lượng giáo dục. Đối với phòng học quá tải, phòng học tạm, bán kiên cố sẽ xóa bỏ hướng đến xây dựng trường học thông minh.

Tại tỉnh Trà Vinh, theo bà Tăng Thị Ngọc Mai – Phó Giám đốc Sở GD&ĐT, hiện chi đầu tư cho giáo dục vào tầm 17 % ; thậm chí còn có quá trình ở mức 13 % – 14 %. Việc chi đầu tư cho giáo dục không đủ 20 % có nhiều nguyên do, trong đó có yếu tố tác động ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 nên nguồn lực được tập trung chuyên sâu nhiều hơn cho công tác làm việc phòng, chống dịch bệnh. Mặt khác, Trà Vinh chưa tự chủ nên vẫn hưởng từ ngân sách Trung ương ; do đó, việc tự cân đối ngân sách gặp khó .Bà Mai cũng cho rằng, thực tiễn trên là một trong những nguyên do tác động ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Nguồn chi không đủ thì không có kinh phí đầu tư để tuyển đủ giáo viên ; biên chế bị thu hẹp lại. Hiện nay, giáo viên mẫu giáo thiếu trầm trọng, việc phổ cập trẻ mần nin thiếu nhi 3 – 4 tuổi không thuận tiện .Cũng theo bà Mai, 20 % ngân sách chỉ đủ trả lương cho giáo viên và những hoạt động giải trí liên tục, còn đầu tư cho cơ sở vật chất thì lấy từ vốn vay, trái phiếu nhà nước hoặc những nguồn xã hội hóa khác. Phần chi những đề án kiến thiết xây dựng, hoạt động giải trí thay đổi Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới cần có nguồn riêng, do nhà nước phê duyệt trải qua những đề án hoặc chương trình tiềm năng khác …

Đầu tư cho giáo dục: Chính sách gắn liền với ngân sách ảnh 1

Để nhà giáo sống được bằng lương

Nhấn mạnh, giáo dục là quốc sách số 1, ông Nguyễn Văn Cảnh – đại biểu Quốc hội tỉnh Tỉnh Bình Định – nhấn mạnh vấn đề : Chính sách phải gắn liền với ngân sách. Theo lao lý chi cho giáo dục tối thiểu là 20 % tổng chi ngân sách. Nhưng trong thực tiễn chi ngân sách cho toàn ngành Giáo dục năm 2021 chỉ đạt 17,3 % .Nếu lương tăng để bảo vệ thầy cô sống được bằng lương mà chất lượng nguồn vào của ngành sư phạm không nâng lên sẽ không thuyết phục được những ngành khác. Vì vậy, ông Cảnh đề xuất “ nếu chính sách cho giáo viên được ưu tiên số 1 thì nguồn vào của sư phạm phải là những em học giỏi số 1 ở trường đại trà phổ thông, có hạnh kiểm tốt ”. “ Tôi đề xuất, trong nghị quyết của Quốc hội cần có nội dung bảo vệ chi ngân sách cho giáo dục tăng hằng năm để cải tổ những chính sách cho thầy, cô giáo và đến năm 2028 thực chi ngân sách cho giáo dục đạt tỷ suất 20 % tổng chi ngân sách ”, ông Cảnh trao đổi .Bà Bùi Thị Quỳnh Thơ – đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Tĩnh – nhìn nhận, dự thảo báo cáo giải trình kinh tế tài chính 5 năm tiến trình 2021 – 2025 cũng như tổng thể kế hoạch kinh tế tài chính – xã hội đều xác lập : Nhiệm vụ và giải pháp thực thi ưu tiên cho giáo dục, đào tạo và giảng dạy, khoa học, công nghệ tiên tiến và thay đổi phát minh sáng tạo. Tuy nhiên, thời hạn qua, tỷ suất chi ngân sách cho những nghành trên phần nhiều chưa đạt được tiềm năng đề ra .

Theo bà Thơ, chi cho giáo dục, huấn luyện và đào tạo là chi đầu tư. Vì thế, những chính sách cho nghành này nên được lan rộng ra, như chính sách nuôi dưỡng, đào tạo và giảng dạy nhân tài, sản xuất mẫu sản phẩm theo đơn đặt hàng của Nhà nước, chính sách thay đổi phát minh sáng tạo … Các khoản chi ngân sách Nhà nước cần tập trung chuyên sâu vào chất lượng và loại sản phẩm đầu ra. Hy vọng, Quốc hội sẽ giám sát ngặt nghèo hơn yếu tố phân chia ngân sách cho những nghành quan trọng này .

Đầu tư cho giáo dục: Chính sách gắn liền với ngân sách ảnh 2

Cần giám sát chặt chẽ

Ông Lê Tuấn Tứ – nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Khánh Hòa – viện dẫn : Theo phản ánh của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV, mức chi cho hoạt động giải trí giáo dục tối thiểu 20 % so với tổng chi ngân sách Nhà nước theo lao lý của Luật Giáo dục chưa khi nào đạt. Năm 2021 chỉ đạt 17,3 %, số lượng này ở quá trình năm nay – 2020 trong khoảng chừng 17,4 % – 18,5 %. Có rất nhiều tỉnh chi cho hoạt động giải trí giảng dạy, học tập chiếm tỷ suất rất thấp, thậm chí còn dưới 10 % .Ông Tứ nhìn nhận : Thực tế cho thấy, có hiện tượng kỳ lạ chi đầu tư cho giáo dục mỗi nơi một kiểu ; riêng biệt có địa phương ngân sách chi đầu tư cho giáo dục nhưng lại chuyển sang chi cho khuôn khổ khác, khiến giáo dục đã khó khăn vất vả lại càng thiếu nguồn lực. Do đó, cần tăng nhanh việc giám sát việc tiêu tốn, tránh hiện tượng kỳ lạ chi sai mục tiêu, dẫn đến giàn trải, không mang lại hiệu suất cao, gây tiêu tốn lãng phí ngân sách .Cùng với đó, những địa phương cần thanh tra rà soát quy định hoạt động giải trí, tăng cường chuyển nhượng ủy quyền, phân cấp theo đúng pháp luật, trên ý thức : Việc đáng làm thì cần phải làm, nhất là trong giáo dục và đào tạo và giảng dạy. Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương. Điều này, không những thay đổi trong quản trị, mà còn tháo gỡ khó khăn vất vả vướng mắc cho những tỉnh, thành, tạo động lực để chỉ huy địa phương giải quyết và xử lý những yếu tố nhanh và chất lượng hơn .Nhấn mạnh tầm quan trọng của những công tác làm việc giải ngân cho vay, ông Tứ nêu quan điểm, cần tăng cường kiểm tra tiếp tục, đột xuất tiến trình những dự án Bất Động Sản đầu tư cho giáo dục ; đồng thời có chế tài can đảm và mạnh mẽ so với dự án Bất Động Sản chậm hoặc muộn. Trong toàn cảnh mới, tư duy mới yên cầu những cấp, ngành, chính quyền sở tại địa phương cần triển khai trang nghiêm mục tiêu : Trách nhiệm, kinh khủng, nâng cao, kịp thời và hiệu suất cao ; trong đó nâng cao nghĩa vụ và trách nhiệm người đứng đầu, liên tục báo cáo giải trình, tăng cường kiểm tra để kịp thời tháo gỡ khó khăn vất vả .

Ông Tứ cũng kiến nghị xây dựng cơ chế giám sát hữu hiệu đối với các nguồn chi cho giáo dục và đào tạo. Cơ chế này không chỉ áp dụng riêng với nguồn chi từ ngân sách, mà cả nguồn vốn viện trợ và vốn xã hội hóa thông qua tiêu chí phù hợp.

Ở góc nhìn khác, PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu – Phó Chủ nhiệm Khoa Tài chính ngân hàng nhà nước, Trường ĐH Kinh tế ( ĐH Quốc gia Thành Phố Hà Nội ) – cho rằng, xã hội hóa giáo dục hiện nay có những mặt cần xem xét lại bởi có nội dung không thiết yếu phải xã hội hóa ; thậm chí còn gây phản tác dụng. Kinh tế học công cộng nói rằng, giáo dục là dịch vụ công có ngoại ứng tích cực nên nguyên tắc là Nhà nước cần phải trợ cấp ( trợ cấp Pigou ) để khuyến khích sử dụng .“ Đầu tư công cho trang thiết bị trường học so với một số ít ngành nghề kỹ thuật, y dược … còn khá thấp so với nhu yếu. Bằng chứng là khi được cho phép những trường tự chủ kinh phí đầu tư và được phát hành những chương trình giảng dạy theo định mức kinh tế tài chính kỹ thuật thì học phí tăng rất cao mới hoàn toàn có thể bù đắp ngân sách giảng dạy. Trong khi đó định mức tiêu tốn hiện nay có khuynh hướng cào bằng. Vì vậy, cần phải biến hóa phương pháp phân chia kinh phí đầu tư cho những trường ĐH, cao đẳng, dạy nghề sát với thực tiễn hơn ” – PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu nêu quan điểm, đồng thời nhấn mạnh vấn đề : Trong khâu quản trị cần ngặt nghèo hơn. Thời gian qua ghi nhận nhiều vụ thất thoát, tiêu tốn lãng phí trong khâu đấu thầu thiết bị trường học, đó là một kẽ hở lớn về quản trị, công khai minh bạch, minh bạch, tác động ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và giảng dạy .

Thực tế, nếu cộng tất cả nguồn vào thì cũng đủ 20% chi cho giáo dục. Trong bối cảnh khó khăn chung của đất nước, mọi ngành, mọi nhà cần chia sẻ để cùng nhau vượt qua, từng bước ổn định và phát triển. – Bà Tăng Thị Ngọc Mai

Có thể bạn quan tâm
Alternate Text Gọi ngay